Mario Tymosz:
Nijverste Pier 1993 tot 2026
Op de valreep van de lente ontviel ons onze oud-voorzitter Mario Tymosz, na praktisch een half leven bijna dagelijks 'nijver pieren'.
We zullen zijn onverstoorbare aanwezigheid en zijn onvermoeibare inzet voor ons tuinenpark node missen.
Graag plaatsen we hier ook foto's van Mario in actie!
Stuur ze alsjeblieft op naar webmaster@atvnijverepier.nl
Tijdens de uitvaart van Mario op 31 maart 2026, sprak Roos Goverde namens het bestuur een gedenkrede uit.
Daarna droeg Jac. Janssen een gedicht voor waarin hij zijn herinneringen aan Mario verwoordde.
|
Mario: van 1993 tot 2026 Nijverste Pier
Mario was een Nijvere Pier. Sterker, Mario was de níjverste pier.
Voor jou Juliette, behoeft dit geen betoog. En ook niet voor de medetuinleden die hier aanwezig zijn. Maar voor de andere aanwezigen wil ik graag belichten wat Mario in meer dan 30 jaar heeft betekend voor De Nijvere Pier én andersom wat De Nijvere Pier voor Mario betekende.
Mario kwam in 1993 tuinieren op de Nijvere Pier.
Daar was 10 jaar eerder een groepje alternatievelingen begonnen met ecologisch tuinieren. De vrijgevochten sfeer van die begintijd hing daar nog steeds in de lucht en Mario paste daar wonderwel bij. Niet alleen vanwege zijn provo-achtergrond in de zestiger jaren maar ook omdat hij zelf al een aantal jaar ecologisch had getuinierd in Zeeland. Terug in Utrecht vond hij in de NijverePier de plek om al die ervaring te gebruiken en verder vorm te geven. En dat deed ie. Niet een beetje, maar met volledige overgave. Dus toen de oprichters een paar jaar later de taken wel eens aan anderen wilden overdragen was Mario bereid tot het bestuur toe te treden. In1997 nam hij de leiding van het bestuur op zich en vanaf toen wijdde hij zich voortaan niet meer alleen aan zijn eigen 3 tuinen maar aan het héle terrein.
Mario dacht voorúit:
Alleen de oude bomen verzorgen was niet genoeg, er moest ook voor verjonging gezorgd worden. Dus plantte hij nog datzelfde jaar eigenhandig een zestal appelbomen in het hooiland langs het spoor. Maar hij ging niet over één nacht ijs: eerst zocht hij zorgvuldig een aantal oude rassen uit die het meest geschikt waren om te combineren, en daarna ging daarvoor naar een kweker die op dezelfde soort grond werkte als waar de boompjes moesten komen. En daar bleef het niet bij: hij vertroetelde ze met extra compost, knipte ze in vorm en zorgde voor bescherming tegen vraat en mechanische beschadiging bij de jaarlijkse maaibeurten. 'Eigenlijk beschouwde Mario die appelboompjes als zijn kinderen', vertrouwde Juliette mij toe. Hij volgde zelfs een speciale cursus om te leren hoe hij ze het beste kon opvoeden. Dat die opvoeding geslaagd is kunnen we al vele jaren achter elkaar constateren als we in september weer kratten vol appels oogsten!
Mario had een brede belangstelling en wilde zijn kennis ook graag delen.
Kasten vol boeken heeft hij doorgespit om álles te vinden wat er te weten viel over talloze tuin-gerelateerde onderwerpen. En dat deelde hij vervolgens met ons, zijn mede-tuinleden. Bladerend door oude ledenbladen – de illustere 'NijverePierKoerier' – kwam ik bijdragen van zijn hand tegen over onder andere de grote brandnetel, knoflook en - natuurlijk - de appel. Geen oppervlakkige stukjes of droge opsomming van weetjes, maar complete cultuurhistorische beschrijvingen over de oorsprong en het gebruik van deze planten. En élk woord stond op zijn plaats: Mario was niet alleen een erudiet man, hij kon ook nog eens heel boeiend schrijven!
Hij wist niet alleen veel over ecologisch tuinieren, hij was ook bevlogen om in de praktijk anderen méé te nemen in kennis en kunde. Zo nam hij in 2002 het initiatief om de tuinleden via een cursus het zelf-composteren bij te brengen. Daarvoor wist hij een flinke subsidie bij de gemeente los te peuteren voor de aanschaf van benodigde spullen. Die cursus was voor velen een eye-opener en het effect ervan is nog steeds in heel wat van onze tuinen te zien. Mario was trouwens sowieso erg geïnteresseerd in de ontwikkelingen in de ecologische tuinderij en hij experimenteerde zelf ook graag met nieuwe mogelijkheden. Zo schreef hij in de NijverePier koerier in 2016 enthousiast over zijn ervaringen met de toevoeging van gesteentemeel en speciale bacteriën (die noemen we nu pro-biotica) aan de compost-in wording.
Mario was ook een gevoelsmens al hield hij dat doorgaans nogal verborgen.
Vanuit zijn brede kennis over de natuur en het tuinieren zocht hij naar een balans tussen enerzijds goed onderhoud en anderzijds de natuur zijn gang laten gaan, om zo de natuurlijke flora en fauna meer kans te geven. Natuurlijk leverde dat wel eens spanning op, want verruiging werd en wordt niet door iedereen evenzéer gewaardeerd. Dat hierdoor wel eens de waardering ontbrak voor zíjn kijk op De Nijvere Pier, zal hij niet altijd makkelijk hebben gevonden. Overigens was hij ook best bereid om de natuur waar nodig een handje te helpen. Zo plantte hij in 2012 stinseplanten zoals bosanemoon, wilde hyacint en daslook in de bosstrook. Dat sprak mij persoonlijk heel erg aan, want een paar jaar eerder had ik zelf ook zoiets gedaan. Door die gedeelde interesse ving ik sóms een glimpje op van zijn gevoelens. Zoals in het vroege voorjaar, wanneer hij me met glimmende ogen kwam vertellen dat de paarse schubwortel weer stond te bloeien...
Zo heeft elke nijvere pier wel speciale herinneringen aan Mario.
Voor de één zit dat in de gedeelde interesse in boomverzorging. Voor een ander in de herkenbare genegenheid voor een geliefd huisdier: Binky, het hondje dat hem vele jaren vergezelde op de tuin. Weer anderen zien hem nog staan achter de barbecue tijdens een van de jaarlijkse oogstfeesten: koken, bakken én van het resultaat genieten, dat kon hij als de beste! En een vuurtje stoken: jaren achtereen liet hij de prachtigste paasvuren ontvlammen ... toen dat nog mocht. Velen zullen ook een beeld van hem hebben als de man die zich met dikke laarzen, helm en beschermende kleding aan in het zweet werkte om her en der met de bosmaaier de oprukkende ruigte te bestrijden. Want ook dat was Mario: onvermoeibaar en onverstoorbaar. Min of meer onopgemerkt deed hij in zijn eentje doordeweeks alle zware en lawaaiige werk, waardoor de ‘gewone’ leden in het weekend lekker op hun eigen tuintje bezig konden zijn.
Kortom: Mario was vele jaren de ‘stille kracht’ in de vereniging. Zonder hem zou ons tuinenpark niet zijn wat het nu is. Vorige week vertrouwde Juliette mij toe dat Mario de Nijvere Pier ook beschouwde als één grote familie. Zíjn familie. Dat is een prachtig compliment aan ons!
|
"Mario, namens al je NijverePier familieleden: dank daarvoor. Maar vooral oneindige dank voor alles wat je 30 jaar lang voor de vereniging en het tuinenpark gedaan hebt".
|
Tot slot wil ik Mario óók bedanken namens de levende wezens op de Nijvere Pier zélf: |
"Mario, we missen je! Maar de herinnering aan jou zal nog vele, vele jaren in ons voortleven!"
|
Mario In Memoriam
Er is een tuinder van ons heengegaan,
een Nijvere Pier in hart en nieren
eco-pionier van het eerste uur
een bodemmonster en bomentrimmer,
een twijgensnoeier, groentemenner, aspergeteler,
een aardappeloogster en dahliakweker.
Met niemand kon ik zo breed palaveren over het weer –
we loerden naar de lucht als twee archaïsche keuterboeren
vonden met natte vinger de windrichting, peilden
de temperatuur, zegenden de wolken en dankten de zon
proefden de vochtigheid van de vruchtbare aarde
volgden de groeihormonen van ons gewas
keken zaailingen uit de grond, kapucijners uit hun peulen.
Hij veegde het zweet van zijn voorhoofd
plukte de geurigste lathyrussen van zijn tuin
en overhandigde het bonte bosje met gewijde trots
een beetje verlegen aan zijn buurvrouwen.
We stonden ook weleens als kemphanen tegenover elkaar,
voor hem, minstens zo eigenwijs en nog koppiger dan ik,
was omgaan met mijn kritiek geen hobby
voor mijn ogen ontplofte hij als een actieve vulkaan
stier tegenover steenbok, vlogen we elkaar nog net niet aan
om daarna stilletjes weer aan het werk te gaan.
Na een uur maakte hij alweer een grap als een uitgestoken hand
met wat stengels rabarber die ik dankbaar aanvaardde.
Vertelde jij een sterk verhaal, dan wist Mario het nóg straffer te vertellen.
Wat mij brengt naar ons gezamenlijk zitje in de schaduw van de sering.
In de tijden van Harry en Tristan staken die mannen
dagelijks tegen vijven een gezamenlijk rokertje op, onbewerkt en groen
waarna de geesten loskwamen en de mannenverhalen
oeverlozer woekerden dan akkerwinde en kweekgrassen,
zodat ik, op mijn knieën het zevenblad frustrerend,
het bijna in mijn broek deed van het lachen.
Er kwam een tijd dat hij zich als voorzitter zó sterk ging vereenzelvigen met ons tuincomplex
dat hij er voor zijn gevoel mee samenviel:
raakte je aan de Pier dan kwam je aan Mario.
En wat zijn kracht was werd zijn zwakte.
Lastig te zien hoe hij worstelde met het afscheid van die rol.
Maar met steun van Juliëtte hij wist zich te hernemen
en zagen we hem weer met zijn snoeischaar in de zoete kroon.
Van de ziekte die zich almaar duidelijker aandiende
wilde hij naar buiten niets weten, immers sterk als een os.
Aan het einde moest hij het moede hoofd toch buigen.
Afscheid nemen gaat steeds gepaard met pijn
en De Nijvere Pier zal nooit meer dezelfde zijn.
Er is met Mario een tuinder van ons heengegaan
terug in de kringloop van aarde en water, zon en maan.
|
Op de tuin deelde Criss Taylor haar herinneringen aan Mario met ons via deze ode:
Mario’s hands
You stand where you stand through Mario’s hands…
Whose tread set these paths,
Who mowed this grass,
Who cleared the land
You stand where you stand through Mario’s plan.
His glance included you without a thought
You are now part of it all! No doubt.
He never wavered or denied to answer
the decades of endless questions.
He stops a moment for a gentle word,
confidence is sparked to work on.
Under the sun of his support you smile,
and persevere for another year.
You work the soil here now through Mario’s hands…
Gentle generosity was the encompassing rule.
Standing like a king of the barbecue
Joi de vivre, oysters on half-shell steaming,
Children run to him for a kind word and a full plate.
Outdoor Bacchus of the garden, how we miss him.
We gather together through Mario’s hands…
He was the garden, and the trees knew his name,
as he knew theirs.
The branches you see now, the careful few chosen to remain,
after others removed to prevent decay– just so –year after year,
reveal this special patch of sky that you see now,
and the abundance you yearly strive to use.
Such abundance that we cannot receive it all.
This sky view, this pear in your hand, through Mario’s hands…
Let us, yearly, sow these certain things,
as he did, for continued harvest:
Abundance through husbandry,
Gentle generosity,
Curiosity and knowledge,
Kindness and a listening ear,
A word of encouragement,
Acceptance of each individual choice,
Joi de vivre.
It will take us all, together, to do what this one quiet man did here.
We can choose where we stand… through Mario’s hands.
|
